“Kamu Hukuku Enstitüsü’nün 1928 yılı toplantısında, ölümünden birkaç hafta önce,
kendisi ile kamu hürriyetleri üzerindeki şiddetli, fakat dostça tartışmamızı unutmuş değilim. O tartışmada şöyle söylemiştim: “Hürriyet ne demektir? Hürriyet toplumsal disiplin zorunluluklarına, yani kamu düzenine uymak şartıyla her
istikamette faaliyet icra etmektir. Fakat toplumsal disiplin, kamu düzeni zorunlulukları nelerdir? Bunlar belirli bir
dönemde, belirli bir ülkede hükumet ve idareyi elinde tutanların, kamu düzeninden olduğu takdirde bağlı yetkiyle karar verdikleri zorunluluklardır”
Realist olduğunu sandığım bu tarif Duguit’in nefret ve öfkesini davet
etmişti. “Hükûmetlere üstün kurallar vardır, diyordu. Hukukçuya düşen
rol, hükumet ve idareyi elinde tutanlara kendilerini kabul ettirecek Hukuk
Kurallarını açıklamaktır. Gerçekten … kanunu gibi bireysel hürriyetlere tecavüz eden kanunlar mevcuttur… Hürriyet bireyin bulunduğu muhit içinde fizik, fikrî ve
manevi faaliyetlerini geliştirme iktidarıdır. Kanun koyucu bu iktidarı
asla sınırlamamak ve onu her türlü tecavüze karşı korumakla yükümlüdür… Toplumsal olayların incelenmesi, kanun koyucuya üstün hukuk kurallarının saptanmasını mümkün
kılar.” (Tarafımdan sadeleştirilmiştir. E.D.)
Gaston Jéze, “Léon Duguit’nin Fransız İdare
Hukuku Üzerindeki Tesiri”, (çev: H.N.K.), İÜHFM,
C.7, Sy:1, 1941, s. 343.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder